زهره بيدختي- كارشناس بهنیه سازی انرژی در ساختمان
با توجه به محدوديت منابع انرژي فسيلي و مصرف حدود 40 درصد از انرژي مورد نياز كل كشور توسط بخش خانگي و تجاري، توجه به روشهاي مختلف به منظور بهينهسازي مصرف انرژي در اين بخش از اهميت خاصي برخوردار است.
در سالهاي اخير به دلايل گوناگون، لزوم صرفهجويي انرژي و محاسبه ميزان مصرف آن به عنوان يك ضرورت اجتناب ناپذير نمايان شده است. عوامل مختلفي از جمله استاندارد نبودن ساختمانها در كشور، عدم رعايت مبحث 19 مقررات ملي ساختمان ، عدم بكارگيري مصالح و تجهيزات ساختماني عايق و موثر در كاهش اتلاف انرژي در يك ساختمان و در نهايت عدم فرهنگسازي در خصوص رعايت مباحث مربوط به كاهش مصرف انرژي ، سبب شده كه اكثر ساختمانهاي كشور بزرگترين منبع اتلاف انرژي شوند و فاقد ضوابط فني شناخته شده براي جلوگيري از اتلاف انرژي باشند.
در اين راستا، يكي از مهم ترين عوامل، الزام رعايت مبحث 19 مقررات ملي ساختمان است كه پس از گذشت سالها از تدوين و بازنگري و اجباري شدن آن، رعايت الزامات اين مبحث تا كنون فراگير نشدهاست.
مبحث 19 مقررات ملي ساختمان در سال 1370 توسط هيأت وزيران تصويب شد اما به دليل اجباري نشدن اين مبحث در ارگانهاي قانوني، سيستم كنترل و نظارت قانوني براي اجراي اين مبحث در طول اين چند سال در شهرداريها ، وزارت مسكن و شهرسازي و يا هر نهاد مرتبط ديگر وجود نداشته و استفاده انبوه سازان و تقريبا تمامي دست اندركاران ساختمان و حتي ساختمانهاي دولتي از اين مقررات در ساختمانها به صورت سليقهاي و بسيار محدود و انگشت شمار بوده است. شايان ذكر است رعايت مبحث 19 براي ساختمانهاي دولتي جديد از سال 1384 اجباري شده است.
اجراي مبحث 19 مقررات ملي ساختمان در كليه ساختمانهاي كشور علاوه بر صرفهجويي در مصرف سوخت ساختمانها و جلوگيري از اتلاف انرژي بخش خانگي و تجاري به ميزان قابل توجه كه از اهداف اصلي آن مي باشد كاهش آلودگي هوا و رسيدن به سطح آسايش مناسب و استفاده از مصالح و تجهزات ساختماني نوين و استاندارد را نيز به همراه خواهد داشت.
در اين ميان شركت بهينه سازي مصرف سوخت در بخش ساختمان همواره فعاليتهاي خود را در جهت ايجاد زير ساختهاي مبحث 19 مقررات ملی ساختمان از طريق تعامل و رايزني با دستگاههاي اجرايي ذيربط ( شهرداريها ، وزارت مسكن و شهرسازي ، سازمان نظام مهندسي ....) و آموزش مبحت 19براي مهندسان ناظر ،تشويق و حمايت مالي سازندگان مصالح و تجهيزات مؤثر در بهينهسازي مصرف سوخت، پيگيري استاندارها و تدوين و يا اجباري نمودن آنها و فرهنگسازي و ترويج انجام داده و خواهد داد. مطلع كردن مردم ، دست اندركاران ساخت و ساز و انبوهسازان از منافع ملي و شخصي موجود در رعايت الزامات مبحث 19 از جمله برنامه ها و فعاليتهاي بخش ساختمان اين شركت بوده است بديهي است ايجاد تغيير اساسي در وضع موجود ساختمانها در رسيدن به شرايط مطلوب مصرف انرژي ، تلاش عظيم و همگاني از سوي مسئولان ،ارگانهاي اجرايي ذيربط و مردم را بصورت پيوسته ميطلبد.