تدوین مقررات ملی ساختمان و ضوابط و معیارهای الزامی جهت بهبود کیفیت ساخت و ساز در مباحث مختلف بیست گانه و به خصوص در مورد "صرفه جویی انرژی" در ساختمان، بدون ضمانت اجرایی، تاثیری در چگونگی احداث ساختمان های در حال ساخت نخواهد داشت.
در این میان مراجع صدور پروانه های ساختمانی که محل مراجعه مستقیم متقاضیان احداث ساختمان بوده و کنترل و نظارت ساخت و ساز از طریق این مراجع انجام می شود، نقش موثری در اجرای مقررات ملی ساختمان به ویژه موارد مربوط به صرفه جویی انرژی و عایقکاری حرارتی ساختمان خواهند داشت. بطور قطع اگر در ساختمان شهرداری، موارد بهینه¬سازی انرژی رعایت نشده باشد و یا پرسنل فنی شهرداری اطلاعات کاملی نسبت به مبحث 19 مقررات ملی ساختمان نداشته باشند، نمی توان انتظار داشت این مقررات دست کم در بخش غیر دولتی اجرایی شود.
تا زمانی که مسئله انرژی تنها برای وزارتخانه های نفت و نیرو اهمیت داشته و ارگانهای اجرایی نظیر شهرداری¬ها، نحوه مصرف انرژی ساختمان را در اولویت چهارم و پنجم قرار داده و در مواقعی هیچ توجهی نسبت به اجرای راهکارهای بهینه سازی مصرف انرژی ساختمان نداشته باشند، مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان نیز تنها با صدور ابلاغیه¬ها و تدوین قوانین، اجرایی نخواهد گردید.برای اجرای موارد صرفه جویی انرژی در ساختمان های درحال احداث در بخش غیر دولتی، ناگزیر بایستی شهرداری ها وارد عمل شده و در گردش کار صدور پروانه ساختمانی و پایان کار ساختمان، کنترل و نظارت صحیح بر مبحث 19 مقررات ملی ساختمان ، در طراحی و اجرای ساختمان انجام پذیرد. بدیهی است کنترل و نظارت منطقی زمانی امکان پذیر خواهد بود که اطلاعات علمی، عملی و مشاوره در خصوص تهیه مصالح مرتبط با بهینه سازی و نحوه اجرا توسط شهرداری انجام شده و الگوهای عملی اجرا شده به شهروندان ارائه گردد.

از آنجا که شهرداری ها بطور روزمره با مسائل متعدد شهری مواجه بوده و نسبت به کنترل سایر ضوابط فنی نظیر مقاوم سازی ساختمان ها در مقابل زلزله نیز در بعضی موارد با مشکلاتی مواجه می باشند، لزوم حمایت از شهرداری ها جهت اجرایی شدن مبحث 19 مقررات ملی ساختمان از طرف سایر دستگاه هایی که به نحوی با مدیریت مصرف انرژی در ساختمان ارتباط داشته و اعمال سیاستگذاری در این زمینه را به عهده دارند کاملاً مشخص می باشد. از اینرو شرکت بهینه سازی مصرف سوخت که از شرکت های تابعه شرکت ملی نفت ایران بوده و مدیریت بهینه سازی مصرف سوخت در بخش ساختمان و مسکن یکی از اهداف اصلی این شرکت محسوب می شود، طرح اشاعه فرهنگ بهینه سازی انرژی در شهرداری ها را از سال 1383 به شهرداری های مناطق مختلف کشور ارائه کرده و تاکنون با بیش از 20 شهرداری کوچک و بزرگ شروع به همکاری نموده است.
عمده¬ترین موارد فعالیت های که با همکاری شهرداری ها در جهت اجرایی¬شدن مبحث 19 مقررات ملی ساختمان برنامهئ ریزی گردیده است به شرح ذیل می باشد:
- مشارکت در ساخت یک ساختمان نمونه برای بازدید و آموزش عمومی
هدف از احداث ساختمان نمونه انرژی، ارائه الگویی عملی برای ساختمان های در حال احداث می باشد بدیهی است تمام شرایط و موارد قابل اعمال جهت برآورده کردن معیارهای مبحث نوزدهم در یک ساختمان قابل ارائه نخواهد بود، اما به نمایش گذاشتن یکی از روش های اعمال مبحث نوزدهم در یک پروژه عملی، پاسخگوی بسیاری از مسائل بوده و راهنمای خوبی برای مجریان ساختمان جهت عایقکاری حرارتی پوسته خارجی و استفاده از تجهیزات بهینه تاسیساتی و مواد و مصالح استاندارد خواهد بود.
عمده ترین فعالیت های مورد نظر در این پروژه شامل موارد ذیل می¬باشد:
1- استفاده از مصالح جایگزین آجر برای پوسته خارجی نظیر بتن¬های سبک با مصالح نازک کاری مکمل برای کاهش تبادل حرارتی
2- استفاده از آجر با کاربرد عایق¬های حرارتی نظیر پشم¬های معدنی و مواد پلیمری در پوسته خارجی
3- استفاده از پنجره¬های استاندارد حرارت بند و شیشه¬های دوجداره
4- عایقکاری تاسیسات و لوله¬های آب گرم
5- استفاده از آب گرم¬کن¬های خورشیدی
6- استفاده از تجهیزات کنترل خودکار دما
- مميزی انرژی و اجرای راهکارهای منتج از آن
علاوه بر ساختمان های درحال احداث، بخش عمده¬ای از مصرف انرژی در بخش ساختمان و مسکن مربوط به ساختمان های موجود و قدیمی می باشد که عموماً بین 40 تا 60  درصد اتلاف انرژی دارند. راهکارهای اجرایی و با صرفه اقتصادی که در ساختمان های موجود بتواند اتلاف انرژی را کاهش دهد، با ممیزی انرژی ساختمان مشخص می شود. در طرح اشاعه فرهنگ بهینه سازی انرژی در شهرداری ها، ممیزی انرژی چند ساختمان دولتی به ویژه ساختمان های مربوط به شهرداری، و تاحد امکان ساختمان های مدارس و مکان هایی که جنبه آشنایی و آموزش عمومی بیشتری دارند، یکی از فعالیت های عمده و موثر برای ارائه الگوهای عملی بهینه سازی انرژي مي باشد .
پس از انجام ممیزی انرژی و ارائه راهکارهای منتج از آن، شهرداری ها نسبت به اجرای راهکارهای ارائه شده اقدام و ممیز در پایان کار حسن انجام کار را کنترل خواهد نمود. مهمترین راهکارهایی که می¬توان در ساختمان های موجود پیگیری کرد از این قرار است:
1- اصلاح و عایق¬کاری تجهیزات موجود در موتورخانه و لوله های آب گرم
2- نصب پنجره های حرارت بند و شیشه های دو جداره
3- تا حد امکان عایق کاری حرارتی پوسته خارجی و به ویژه بام
4- نصب شیرهای ترموستاتیک رادیاتور
5- نصب سیستم کنترل هوشمند موتورخانه
6- درزگیری و جلوگیری از نفوذ هوا
- ایجاد نمایشگاه¬های مصالح مرتبط با بهینه¬سازی انرژی
یکی دیگر از فعالیت هایی که در طرح شهرداری¬ها، پیگیری می شود، ارائه اطلاعات مستقیم و قابل لمس برای مجریان ساختمان در خصوص مواد و مصالح عایقکاری حرارتی ساختمان و تجهیزات بهینه¬سازی تاسیسات  می¬باشد. ایجاد نمایشگاه های دائمی مصالح ساختمانی در محل صدور پروانه ساختمانی با ارائه اطلاعات جانبی در خصوص نحوه تهیه مصالح، خصوصیات فنی مصالح و چگونگی اجرا، نقش موثری در اجرایی شدن مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان خواهد داشت. مدیریت این نمایشگاه¬ها و ارائه مشاوره فنی بر عهده دفتر بهینه سازی مستقر در شهرداری می باشد.
- ایجاد دفتر بهینه¬سازی انرژی در شهرداریها
مهمترین فعالیت این دفاتر کنترل چک لیست های انرژی ساختمان در مرحله طراحی و قبل از صدور پروانه ساختمانی، نظارت دوره ای بر پروژه های درحال احداث در مراحل سفت کاری و قبل از اجرای نمای خارجی و در مرحله پایان کار ساختمان می¬باشد. شرح کار تفصیلی این دفاتر در مقاله ای مجزا تشریح گردید.
- نتیجه گیری
اجرایی شدن مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان منوط به فعال کردن شهرداری¬ها در کنترل و نظارت بر این مقررات می باشد. در مقاطع صدور پروانه ساختمانی و پایان کار ساختمان می¬بایست طراحی ساختمان و نحوه اجرای بهینه سازی انرژی ساختمان کنترل شده و تاییدیه اجرای مبحث 19 در گردش کار صدور مجوزهای شهرداری ها قرار گیرد. با توجه به حجم کار و مشکلات شهرداری¬ها، لزوم حمایت ارگان هایی که مدیریت انرژی کشور را بر عهده دارند از شهرداری ها و اعمال سیاستگزاری¬های تشویقی و کمک به ارائه الگوهای عملی توسط شهرداری¬ها جهت اجرایی کردن مقررات مربوط به بهینه¬سازی انرژی ساختمان، ضروری است. در این زمینه فعالیت هایی به شرح ذیل به عنوان "طرح اشاعه فرهنگ بهینه¬سازی انرژی در شهرداری ها" با همکاری شرکت بهینه¬سازی مصرف سوخت و حدود 20 شهرداری مختلف کشور در حال اجرا بوده و پیشنهاد می شود دیگر شهرداری ها نیز در این زمینه اقدام نمایند.
1- احداث ساختمان نمونه انرژی
2- ایجاد نمایشگاه مصالح ساختمانی در شهرداری
3- ایجاد دفتر بهینه سازی انرژی در شهرداری
4- ممیزی انرژی و اجرای راهکارهای منتجه در ساختمان¬های دولتی و عمومی